Jak ograniczyć marnowanie paszy w gospodarstwie? Praktyczne sposoby na lepsze wykorzystanie każdej dawki
Jak ograniczyć marnowanie paszy? Pasza stanowi jeden z największych kosztów w produkcji zwierzęcej. Nawet niewielkie straty, które każdego dnia wydają się mało istotne, w skali miesięcy i całego roku mogą oznaczać utratę znacznych ilości wartościowej mieszanki. W wielu gospodarstwach problem nie wynika z jakości paszy, ale z organizacji karmienia, niewłaściwego wyposażenia lub błędów podczas przygotowywania dawki.
Ograniczenie strat nie oznacza zmniejszania ilości podawanej paszy. Chodzi przede wszystkim o to, aby większa część przygotowanej dawki została rzeczywiście pobrana przez zwierzęta, zamiast trafiać na podłoże, mieszać się z obornikiem lub pozostawać niewykorzystana na stole paszowym.
Nowoczesne gospodarstwo powinno traktować żywienie jako cały system obejmujący paszę, wodę, karmniki, blokady paszowe, odpowiednie mieszanie składników oraz komfort zwierząt.
Skąd biorą się największe straty paszy?
W praktyce większość strat nie wynika z jednego dużego błędu. Najczęściej są to drobne problemy, które powtarzają się każdego dnia.
Do najczęstszych przyczyn należą:
- rozsypywanie paszy poza stół paszowy,
- sortowanie składników przez zwierzęta,
- nierównomiernie przygotowana dawka,
- zbyt mała liczba miejsc przy stole paszowym,
- przepychanie się zwierząt,
- zabrudzenie paszy obornikiem,
- zbyt długie pozostawianie resztek,
- nieodpowiednie przechowywanie kiszonki,
- brak regularnego dosuwania paszy.
Każdy z tych elementów może wydawać się niewielki, ale razem tworzą znaczące straty.
Odpowiednio przygotowana dawka zaczyna się od mieszania
Jednym z najważniejszych etapów jest dokładne przygotowanie mieszanki.
Jeżeli kiszonka, komponenty suche i dodatki mineralno-witaminowe nie zostaną równomiernie połączone, bydło bardzo często zaczyna wybierać tylko najbardziej atrakcyjne składniki.
Pomocna jest tutaj maszyna do mieszania paszy, która umożliwia przygotowanie bardziej jednorodnej dawki i ogranicza sortowanie.
Jednolita mieszanka oznacza:
- bardziej równomierne pobranie składników,
- mniej pozostawionych resztek,
- łatwiejszą ocenę ilości zjadanej paszy,
- większą powtarzalność żywienia.
Stanowiska paszowe pomagają uporządkować karmienie
Jeżeli zwierzęta mają ograniczony dostęp do stołu paszowego, silniejsze sztuki zaczynają dominować.
Słabsze pobierają mniej paszy lub jedzą dopiero wtedy, gdy najlepsze składniki zostały już wybrane.
Dlatego warto zastosować stanowisko paszowe dla bydła.
Dzięki wyraźnemu podziałowi miejsc:
- ogranicza się przepychanie,
- łatwiej kontrolować zachowanie zwierząt,
- więcej sztuk ma równoczesny dostęp do paszy,
- zmniejsza się ilość rozsypywanej mieszanki.
System blokad paszowych zwiększa porządek
W większych oborach bardzo dobrze sprawdzają się systemy blokad paszowych dla bydła.
Ich zadaniem nie jest wyłącznie unieruchomienie zwierząt podczas określonych czynności.
Pozwalają również:
- lepiej uporządkować dostęp do stołu paszowego,
- ograniczyć wzajemne wypychanie,
- poprawić organizację grup,
- ułatwić kontrolę pobierania paszy.
W wielu gospodarstwach stosuje się również system blokady karmnika dla bydła, który jeszcze bardziej porządkuje sposób korzystania z miejsca karmienia.
Jakość paszy również ma znaczenie
Nawet najlepiej zorganizowany stół paszowy nie pomoże, jeżeli sama dawka jest źle przygotowana.
Warto zwrócić uwagę na:
- odpowiednią jakość kiszonki,
- właściwe przechowywanie,
- regularne usuwanie zepsutych fragmentów,
- równomierne dozowanie dodatków.
W gospodarstwach wykorzystujących kiszonki pomocne są produkty z kategorii Pasza na kiszonkach.
Natomiast przy żywieniu opasów warto zwrócić uwagę na:
Woda wpływa na wykorzystanie paszy
Zwierzę, które ma utrudniony dostęp do wody, zwykle pobiera również mniej paszy.
Dlatego system pojenia powinien być traktowany jako element całego procesu żywienia.
Dobrym rozwiązaniem są poidła dla bydła oraz produkty takie jak:
Stały dostęp do czystej wody wspiera regularne pobieranie dawki pokarmowej.
Komfort zwierząt ma wpływ na pobieranie paszy
Bydło znacznie chętniej pobiera paszę, gdy przebywa w odpowiednich warunkach.
Znaczenie mają między innymi:
- temperatura,
- ruch powietrza,
- wilgotność,
- wygodne legowiska,
- odpowiednia ilość miejsca.
W czasie upałów pomocne mogą być wentylatory do obory, takie jak:
Komfort mikroklimatu wpływa na aktywność zwierząt i regularność pobierania paszy.
Czystość stołu paszowego
Regularne usuwanie resztek jest bardzo ważne.
Pozostawiona przez wiele godzin pasza:
- traci świeżość,
- miesza się z zabrudzeniami,
- staje się mniej atrakcyjna dla zwierząt.
Dlatego stół paszowy powinien być systematycznie oczyszczany, a świeża dawka podawana na możliwie czystą powierzchnię.
Równie ważna jest czystość całej obory.
Przy większych stadach pomocny może być zgarniacz obornika dla bydła – automatyczny system czyszczenia obory model XM-S01.
Jak rozpoznać, że gospodarstwo traci zbyt dużo paszy?
Do najczęstszych sygnałów należą:
- duża ilość resztek po karmieniu,
- widoczne sortowanie paszy,
- rozsypana mieszanka wokół stołu paszowego,
- różnice w kondycji zwierząt z jednej grupy,
- częste przepychanie przy karmieniu,
- duża ilość paszy trafiająca do obornika,
- konieczność częstego dosypywania mieszanki.
Jeżeli kilka z tych problemów występuje jednocześnie, warto przeanalizować cały system żywienia.
Jak ograniczyć straty paszy krok po kroku?
Najlepsze efekty daje kompleksowe podejście.
Warto:
- przygotowywać bardziej jednorodne dawki,
- stosować odpowiednie karmniki,
- uporządkować miejsca przy stole paszowym,
- zapewnić swobodny dostęp do wody,
- regularnie usuwać resztki,
- poprawić mikroklimat obory,
- obserwować zachowanie zwierząt,
- kontrolować przyrosty przy pomocy wagi dla bydła,
- regularnie analizować ilość pozostawionej paszy.
Podsumowanie
Ograniczenie marnowania paszy nie polega na podawaniu mniejszych ilości, ale na lepszym wykorzystaniu przygotowanej dawki. W praktyce największe znaczenie ma odpowiednia organizacja karmienia, równomierne mieszanie paszy, wygodny dostęp do stołu paszowego, stały dostęp do wody oraz komfort zwierząt.
W ofercie Grain Feed można znaleźć rozwiązania wspierające każdy z tych etapów, między innymi maszynę do mieszania paszy, stanowisko paszowe dla bydła, system blokad paszowych dla bydła, poidła dla bydła oraz szeroką ofertę pasz dla bydła.
Systematyczne ograniczanie strat nawet o niewielki procent może w dłuższej perspektywie przełożyć się na lepsze wykorzystanie paszy, sprawniejszą organizację pracy i bardziej uporządkowane zarządzanie stadem.
